Canada tạm dừng chương trình SUV không có nghĩa là chấm dứt định cư cho doanh nhân

Việc Bộ Di trú, Tị nạn và Chất lượng cuộc sống Canada (IRCC) chính thức xác nhận tạm ngừng tiếp nhận hồ sơ mới cho chương trình Start-Up Visa (SUV) kể từ ngày 31/12/2025 đã gây ra một cơn địa chấn trong cộng đồng di trú. Với thông báo đột ngột chỉ vỏn vẹn hai tuần trước thời điểm đóng cửa, nhiều nhà đầu tư và doanh nhân khởi nghiệp đang lo lắng về tương lai định cư Canada.

Tuy nhiên, liệu đây có phải là dấu chấm hết cho giấc mơ Canada? Cùng AIMS Việt Nam tìm câu trả lời ở bài viết dưới đây.

Tại sao Canada tạm dừng chương trình Start-Up Visa?

Chương trình SUV từng được coi là “tấm vé vàng” khi cho phép ứng viên nhận ngay quyền thường trú nhân (PR) để sang Canada xây dựng doanh nghiệp. Tuy nhiên, nó đã dẫn đến những hệ lụy về mặt vận hành:

• Hệ thống quá tải (Backlog): Thời gian xử lý hồ sơ đã bị kéo dài kỷ lục lên đến hơn 10 năm. Tính đến cuối năm 2025, lượng hồ sơ tồn đọng đã chạm mốc 43.200 ca, gấp đôi con số báo động vào tháng 4/2024.
• Lạm dụng chính sách: Theo quy định cũ, tối đa 5 đồng sáng lập có thể cùng nộp đơn trên một dự án khởi nghiệp và không có ràng buộc pháp lý chặt chẽ về việc phải duy trì doanh nghiệp sau khi có PR.
• Sự bùng nổ hồ sơ: Số lượng đơn đăng ký tăng hơn 600% vào năm 2023, vượt xa khả năng thẩm định của IRCC.

Việc tạm dừng này không phải là chấm dứt (Termination) mà là một quãng nghỉ (Pause) để IRCC sửa chữa những lỗ hổng trong thiết kế chương trình, hướng tới các tiêu chuẩn mới khắt khe hơn về vận hành thực tế.

Các lộ trình thay thế cho doanh nhân khởi nghiệp năm 2026

Dù SUV tạm nghỉ, Canada vẫn duy trì mục tiêu đón nhận từ 250 đến 1.000 người thông qua danh mục này trong Kế hoạch Mức độ Nhập cư 2026–2028 (chủ yếu xử lý hồ sơ tồn đọng). Đối với những người mới bắt đầu, dưới đây là hai lộ trình thay thế tối ưu:

1. Giấy phép làm việc C-11 (C-11 Entrepreneur Work Permit)

Đây là phương án đang nhận được sự chú ý lớn trong khuôn khổ Chương trình Di động Quốc tế (International Mobility Program).

• Cơ chế: Thay vì có PR ngay, doanh nhân sẽ vào Canada bằng Giấy phép làm việc (Work Permit) để thiết lập hoặc mua lại một doanh nghiệp. Sau khi chứng minh được hiệu quả kinh doanh, ứng viên sẽ chuyển đổi sang Thường trú nhân.
• Ưu điểm: Thời gian xét duyệt nhanh hơn và giúp ứng viên chủ động vận hành dự án ngay tại Canada.
• Yêu cầu cốt lõi: Ứng viên phải chứng minh được dự án của mình mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt cho Canada trước khi đặt chân đến đây.

2. Chương trình Đề cử Tỉnh bang (PNP) cho Doanh nhân

Các chương trình tỉnh bang hiện đang vươn lên vị trí chủ đạo trong hệ sinh thái định cư kinh tế của Canada.

• Tập trung vào khu vực: Các tỉnh bang tập trung vào việc tạo việc làm và phát triển kinh tế vùng miền.
• Quy mô: Theo kế hoạch 2026-2028, các chương trình PNP dự kiến tiếp nhận từ 91.500 đến 92.500 lượt nhập cư mỗi năm.
• Lưu ý về Ontario: Thị trường lớn nhất là Ontario (Toronto) hiện đã đóng cửa nhánh doanh nhân để tái cấu trúc. Tuy nhiên, các chuyên gia dự báo một chương trình thí điểm mới tập trung vào các nhà sáng lập nước ngoài sẽ sớm ra mắt vào năm 2026.

Danh mục bằng chứng cần thiết cho mô hình định cư mới

Trong kỷ nguyên “Thực thi trước – Định cư sau”, các cơ quan di trú sẽ yêu cầu khắt khe hơn về bằng chứng hoạt động. Để chuẩn bị tốt nhất, doanh nhân cần sẵn sàng các tài liệu sau:

• Bằng chứng vận hành thực tế: Hợp đồng thuê văn phòng, hóa đơn tiện ích, danh sách nhân sự tại Canada.
• Bằng chứng tài chính: Sao kê tài khoản ngân hàng doanh nghiệp, các khoản đầu tư đã giải ngân.
• Bằng chứng đóng góp kinh tế: Giấy tờ nộp thuế, doanh thu từ khách hàng, hoặc các tác động đo lường được đến cộng đồng địa phương.
• Xác nhận từ các tổ chức chỉ định: Đối với các chương trình thí điểm mới, sự bảo trợ từ các quỹ đầu tư mạo hiểm hoặc vườn ươm doanh nghiệp vẫn đóng vai trò then chốt nhưng sẽ kèm theo sự giám sát chặt chẽ về tiến độ.

Lời khuyên từ chuyên gia: Sự chuyển dịch sang “Nhà đầu tư chủ động”

Sự thay đổi của Chính phủ Canada đang đưa quốc gia này tiệm cận với tiêu chuẩn chung của các nước OECD: Bạn phải chứng minh doanh nghiệp hoạt động hiệu quả trước khi nhận quyền cư trú vĩnh viễn.

Lời khuyên: Thay vì tìm kiếm những con đường tắt để có PR nhanh chóng, các nhà đầu tư nên tập trung vào tính khả thi của mô hình kinh doanh. Việc tham gia vào các chương trình “Nhà đầu tư chủ động” – dù là mua lại cổ phần, vận hành doanh nghiệp sẵn có hay khởi tạo dự án mới – sẽ là con đường bền vững nhất.

Kết luận

Nếu bạn đang có kế hoạch định cư Canada theo diện doanh nhân khởi nghiệp, hãy bắt đầu bằng việc xây dựng một kế hoạch kinh doanh vững chắc và cân nhắc lộ trình Work Permit trước để tạo lợi thế cạnh tranh. Đừng để việc tạm dừng Canada SUV cản bước, bởi Canada vẫn luôn cần những bộ óc sáng tạo để thúc đẩy nền kinh tế.

Quý khách hàng quan tâm và mong muốn tìm hiểu về cơ hội định cư Canada, vui lòng liên hệ đội ngũ AIMS Việt Nam theo hotline 088 640 2625 (TP.HCM), 088 888 6898 (HN), hoặc email vietnam@aims.sg.